Depressiya və narahatlıqla mübarizə aparan insanlar bu vəziyyətin gündəlik həyata nə qədər ciddi təsir etdiyini yaxşı bilirlər. Belə dövrlərdə adi görünən işlər belə çətin və yorucu hiss oluna bilər. İşə getmək, ailə və dostlarla ünsiyyət qurmaq, valideynlik vəzifələrini yerinə yetirmək, gecə rahat yatmaq və ya səhər enerjili oyanmaq belə böyük səy tələb edə bilər.
Sevindirici hal odur ki, həyat tərzində edilən bəzi müsbət dəyişikliklər depressiya və narahatlıq simptomlarının azalmasına kömək edə bilər. Əlbəttə, hər bir insan fərqlidir və bir nəfərə faydalı olan üsul digəri üçün eyni nəticəni verməyə bilər. Hətta eyni metod müxtəlif vaxtlarda fərqli təsir göstərə bilər. Buna baxmayaraq, aşağıdakı beş sağlam vərdiş psixi sağlamlığınızı dəstəkləməyə kömək edə bilər.
1. Əldə edilə bilən məqsədlər müəyyənləşdirin
Depressiya və narahatlıq zamanı ən sadə tapşırıqlar belə ağır görünə bilər. Buna görə də özünüzdən qısa müddətdə böyük nəticələr gözləmək əvəzinə, kiçik və real məqsədlər müəyyənləşdirmək daha faydalıdır.
Məsələn, bütün günü planlaşdırmaq əvəzinə əvvəlcə yataqdan qalxmaq, səhər yeməyi hazırlamaq, duş qəbul etmək və ya qısa bir gəzintiyə çıxmaq kimi sadə hədəflər qoyun. Hər tamamladığınız kiçik addım özünəinamınızı artıracaq və növbəti addımı atmağı asanlaşdıracaq.
Günün sonunda əldə etdiyiniz kiçik uğurları qiymətləndirin və özünüzü buna görə təqdir etməyi unutmayın.
2. Güclü dəstək şəbəkəsi yaradın
Depressiya və narahatlıq dövründə sosial dəstək böyük əhəmiyyət daşıyır. Özünüzü tək hiss etdikdə yaxınlarınızın dəstəyi bəzən dərman və terapiya qədər faydalı ola bilər.
Etibar etdiyiniz dostlarınız, ailə üzvləriniz və ya yaxın qohumlarınız varsa, onlarla daha çox ünsiyyət qurmağa çalışın. Duyğularınızı bölüşmək, sizi anlayan insanlarla söhbət etmək emosional yükü azalda bilər.
Əgər belə bir dəstək çevrəniz yoxdursa, depressiya və narahatlıqla bağlı dəstək qruplarına qoşulmaq faydalı seçim ola bilər. Oxşar problemlərlə üzləşən insanlarla təcrübə paylaşmaq tək olmadığınızı hiss etməyə kömək edir.
3. Özünüzə və "təhlükəsiz məkanınıza" yatırım edin
Yaşadığınız mühit ruh halınıza düşündüyünüzdən daha çox təsir göstərir. Evinizin rahat, sakit və təhlükəsiz hiss etdirən bir yer olması psixoloji sağlamlığınızı dəstəkləyə bilər.
Mətbəxin işıqlı və funksional olması daha sağlam qidalanmağa həvəsləndirə bilər. Yemək hazırlamaq və evdə daha çox vaxt keçirmək həm fiziki, həm də emosional sağlamlıq üçün faydalıdır.
Yataq otağında səliqə yaratmaq, otağa təbii işıq daxil olmasını təmin etmək, bitkilər yerləşdirmək və ya sizi ruhlandıran dekor elementlərindən istifadə etmək stres səviyyəsinin azalmasına kömək edə bilər.
Evdə sizi narahat edən və uzun müddətdir təxirə saldığınız kiçik problemləri həll etmək də psixoloji rahatlıq yaradır. Bəzən kiçik dəyişikliklər belə insanın özünü daha yaxşı hiss etməsinə səbəb olur.
4. Sağlam qidalanmaya üstünlük verin
Qidalanma yalnız fiziki sağlamlığa deyil, həm də psixi vəziyyətə təsir göstərir. Balanslaşdırılmış qidalanma beynin normal fəaliyyətini dəstəkləyir və əhvalın stabilləşməsinə kömək edir.
Tərəvəzlər, meyvələr, tam taxıllar, balıq və faydalı yağlarla zəngin qidalar ümumi sağlamlıq üçün daha faydalıdır. Eyni zamanda yüksək şəkər tərkibli məhsullar, həddindən artıq işlənmiş qidalar və çoxlu kofein qəbulunu məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur.
Qidalanmada ifrata varmaq və ya əksinə, yeməkləri ötürmək də orqanizmə mənfi təsir göstərə bilər. Gün ərzində əsas qidalanmanı qorumaq və ehtiyac olduqda sağlam ara qidalar seçmək daha məqsədəuyğundur.
5. Peşəkar yardım almaqdan çəkinməyin
Depressiya və narahatlıq tibbi yardım tələb edə bilən sağlamlıq problemləridir. Bu səbəbdən psixoloq, psixoterapevt və ya psixiatr kimi mütəxəssislərə müraciət etmək utanılacaq bir hal deyil.
Əgər əlamətlər uzun müddət davam edirsə, gündəlik həyatınıza mane olursa və ya getdikcə güclənirsə, mütləq peşəkar dəstək almaq lazımdır. Erkən mərhələdə göstərilən psixoloji və ya tibbi yardım vəziyyətin ağırlaşmasının qarşısını almağa kömək edə bilər.
Müalicə planı hər bir insan üçün fərdi hazırlanmalıdır. Lazım gəldikdə psixoterapiya, həyat tərzi dəyişiklikləri və ya dərman müalicəsi birlikdə tətbiq oluna bilər.
Nəticə
Depressiya və narahatlıq həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə azalda bilsə də, bu vəziyyətlə mübarizə aparmaq mümkündür. Kiçik və real məqsədlər müəyyənləşdirmək, güclü sosial dəstək yaratmaq, rahat yaşayış mühiti formalaşdırmaq, sağlam qidalanmaq və vaxtında peşəkar yardım almaq psixi sağlamlığın yaxşılaşmasına mühüm töhfə verə bilər.
Əgər depressiya və ya narahatlıq əlamətləri uzun müddət davam edirsə, özbaşına mübarizə aparmağa çalışmaq əvəzinə mütəxəssisə müraciət etmək ən doğru addımdır. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə həm emosional vəziyyətin, həm də ümumi həyat keyfiyyətinin yaxşılaşmasına kömək edir.