Giriş
Bir çox insan düşünür ki, liderin əsas işi danışmaqdır: yönləndirmək, izah etmək, məsləhət vermək.
Amma reallıq tam fərqlidir.
Liderin ən vacib bacarığı — dinləməkdir.
Bəli, düzgün eşitdiniz. Ən təsirli liderlər ən çox danışanlar deyil — ən yaxşı dinləyənlərdir.
“Nə düşünürsən?” — liderliyin 4 qızıl sözü
Məşhur biznes mütəxəssisi Tom Peters ilə müsahibədə belə bir fikir səsləndirilmişdi:
“Liderlikdə ən vacib 4 söz: ‘Nə düşünürsən?’”
Bu sadə sual:
- insanlara dəyər verir
- onları danışmağa təşviq edir
- fərqli baxışları üzə çıxarır
Yaxşı lider:
- fikir toplayır
- perspektivləri dinləyir
- qərarları tək yox, məlumatlı şəkildə verir
Richard Branson isə bunu belə ifadə edir:
“Yaxşı lider — yaxşı dinləyən liderdir.”
Pis dinləyənlərin 4 tipi
Ətrafımızda (bəzən özümüzdə də) tez-tez rast gəldiyimiz dinləmə səhvləri var.
1. Laqeyd dinləyənlər
Siz danışarkən:
- telefona baxır
- ətrafa göz gəzdirir
- maraqsız görünür
Bu, qarşı tərəfə belə mesaj verir:
“Sən vacib deyilsən”
2. Söz kəsənlər
Bu insanlar:
- sizi yarımçıq saxlayır
- fikrinizi tamamlamadan danışır
- öz fikirlərini tələsik ortaya qoyur
Nəticə: ünsiyyət pozulur.
3. Cavab hazırlayanlar
Onlar sizi dinləmir.
Sadəcə:
növbəti nə deyəcəklərini düşünürlər
Bədən dili ilə də bunu göstərirlər — səbirsizlik, tələskənlik.
4. Eqoist dinləyənlər
Sizin hekayənizi eşitmək əvəzinə:
“Məndə də belə olub…” deyərək söhbəti özlərinə yönəldirlər
Bu, real dinləmə deyil — diqqət oğurluğudur.
Mükəmməl dinləmə nümunəsi
ABŞ-ın keçmiş prezidenti Bill Clinton haqqında maraqlı bir fakt var:
Onun ən güclü xüsusiyyətlərindən biri:
insanı tam diqqətlə dinləmək bacarığı idi
Deyilənə görə:
- göz kontaktını itirmirdi
- diqqəti yayılmırdı
- qarşısındakı insanı “dünyanın ən vacib insanı” kimi hiss etdirirdi
Dinləmək — təsirin açarıdır
Jim Collins belə deyirdi:
“Böyük liderlər danışmaq üçün deyil, öyrənmək üçün dinləyirlər.”
Onun müəllimi Peter F. Drucker isə hər görüşdən bir şey öyrənmək məqsədi ilə dinləyirdi.
Necə daha yaxşı dinləyək?
1. Az danışın, çox dinləyin
Həqiqi liderlik susmaqla başlayır.
2. Fikir vermək əvəzinə sual verin
Başlayın:“Nə düşünürsən?”
Sonra davam edin:
- “Nə demək istəyirsən?”
- “Niyə belə düşünürsən?”
- “Bu barədə necə hiss edirsən?”
3. Tam diqqətlə dinləyin
- göz kontaktı saxlayın
- telefonu kənara qoyun
- sözünü kəsməyin
4. Qarşı tərəfi dəyərli hiss etdirin
Elə dinləyin ki, insan belə hiss etsin:
“Mən vacibəm”
Nəticə
Dinləmək sadə bacarıq deyil — liderliyin əsas sütunudur.
Unutmayın:
- Dinləmək — hörmətdir
- Dinləmək — təsirdir
- Dinləmək — liderlikdir
Əgər təsirli insan olmaq istəyirsinizsə, əvvəlcə dinləməyi öyrənin.