Uşaqlar üçün maraqlı və əyləncəli çəyirtkə faktlarını kəşf edin. Çəyirtkələrin neçə növü olduğunu, necə tullanabildiklərini və onların həyatı haqqında daha çox məlumatı öyrənin.
Çəyirtkələr haqqında maraqlı məlumatları oxuyun və zövq alın:
1. Çəyirtkələr Caelifera yarımstəsinə və Orthoptera dəstəsinə aid həşəratlardır.
2 . Çəyirtkələr əslində qısa buynuzlu çəyirtkə növləridir. Bəzi növlər böyük sürülər şəklində toplanaraq əkin sahələrinə ciddi ziyan vura bilir. Bir çəyirtkə gündə öz bədən çəkisinin yarısı qədər bitki yeyə bilər.
3 . Dünyada təxminən 11 000-dən çox çəyirtkə növü mövcuddur. Onlar əsasən çəmənliklərdə, otlu ərazilərdə və meşələrdə yaşayırlar.
4 . Çəyirtkələrin iki antenası, altı ayağı və iki cüt qanadı olur. Onların ağız quruluşu bitkiləri qoparmağa və yeməyə uyğunlaşmışdır.
5 . Bəzi çəyirtkə növləri arxa ayaqlarını bədənlərinə sürtərək və ya uçarkən qanadlarını bir-birinə toxunduraraq səs çıxarırlar.
6 . Çəyirtkələrin uzunluğu adətən 5 sm ətrafında olur, lakin bəzi növlər 12–13 sm-ə qədər böyüyə bilər. Dişi çəyirtkələr adətən erkəklərdən daha iri olur.
7 . Çəyirtkələrin rəngi yaşadıqları mühitə uyğun olur. Çəmənliklərdə yaşayanlar yaşıl, quru ərazilərdə yaşayanlar isə qəhvəyi və ya qumlu rəngdə olur — bu, onları gizlənməkdə kömək edir.
8 . Çəyirtkələr çox yaxşı tullanırlar. Onlar təxminən 25 sm hündürlüyə və 1 metrə qədər məsafəyə sıçraya bilirlər. Əgər insanlar çəyirtkələr kimi tullanabilsəydi, bir futbol meydanı qədər məsafəni keçə bilərdi.
9 . Çəyirtkələrin arxa ayaqları sanki kiçik bir katapult kimi işləyir. Onlar ayaqlarını bükərək enerji yığır və birdən açaraq güclü sıçrayış edirlər.
10 . Çəyirtkələr əsasən bitkilərlə qidalanır — ot, yarpaq və dənli bitkilər onların əsas qidasıdır.
11 . Bəzi ölkələrdə, xüsusilə Afrika, Mərkəzi və Cənubi Amerikada çəyirtkələr qida kimi istifadə olunur. Onlar yüksək protein mənbəyi hesab edilir.
12 . Çəyirtkələr təbiətdə mühüm rol oynayır — həm bitki örtüyünü tənzimləyir, həm də digər heyvanlar üçün qida mənbəyidir.
13 .Çəyirtkələrin gözləri çox böyükdür və başlarının böyük hissəsini tutur. Bu, onlara geniş görmə bucağı verir.
14 . Onlar həm yaxın, həm də uzaq məsafəni görə bilirlər və hərəkəti çox tez hiss edirlər.
15 . Çəyirtkələrin qulaqları bəzən qarın hissəsində yerləşir — bu, onları digər həşəratlardan fərqləndirir.
16 .Bəzi çəyirtkələr gündüz aktiv olur, bəziləri isə əsasən gecə hərəkət edir.
17 . Çəyirtkələr yumurta ilə çoxalır. Dişi çəyirtkə yumurtalarını torpağa qoyur və oradan yeni nəsil çıxır.
18 . Çəyirtkələrin həyat dövrü yumurta, nimfa (gənc mərhələ) və yetkin mərhələdən ibarətdir.
19 . Nimfalar yetkin çəyirtkəyə bənzəsə də, onların qanadları tam inkişaf etməmiş olur.
20 . Çəyirtkələr bəzən sürü halında hərəkət etdikdə “çəyirtkə basqını” (locust swarm) yarada bilər — bu isə kənd təsərrüfatı üçün böyük təhlükədir.
21 . Bu sürülər minlərlə, hətta milyonlarla çəyirtkədən ibarət ola bilər və qısa müddətdə böyük əraziləri məhv edə bilər.
22 . Çəyirtkələr çox davamlı həşəratlardır və müxtəlif iqlim şəraitinə uyğunlaşa bilirlər.
23 . Onların bədəni yüngüldür, bu da həm tullanmağa, həm də uçmağa kömək edir.
24 . Çəyirtkələr təhlükə hiss etdikdə qəfil sıçrayaraq yırtıcılardan qaçır.
25 .Onların əsas düşmənləri quşlar, sürünənlər və bəzi məməlilərdir.