Elm bəşəriyyətin dünyanı anlamaq üçün yaratdığı ən güclü vasitələrdən biridir. Lakin bütün gücünə baxmayaraq, elmin də cavabsız qaldığı suallar var. İnsanlar izah edə bilmədikləri bir hadisə ilə qarşılaşdıqda — gördükləri, eşitdikləri və ya hiss etdikləri zaman — elm çox vaxt bunun mümkün olmadığını sübut etməyə çalışır. Amma bəzən faktlar bu yanaşmaya sığmır.
Bu məqalədə xəyallardan tutmuş izsiz yoxa çıxmalara, yaxın ölüm təcrübələrindən naməlum canlılara qədər elmin hələ də tam izah edə bilmədiyi ən sirli 10 hadisə ilə tanış olacaqsınız. Bunlar reallıqdır, yoxsa insan şüurunun oyunu? Qərarı siz verin.
1. Taos Hum – izahsız səs
ABŞ-ın Nyu Meksiko ştatındakı Taos şəhərində illərdir bəzi sakinlər və turistlər zəif, aşağı tezlikli uğultu səsi eşitdiklərini bildirirlər. Maraqlıdır ki, əhalinin yalnız təxminən 2 faizi bu səsi eşidə bilir.
Bəziləri bunu qeyri-adi akustik şəraitlə, digərləri isə psixoloji faktorlar və ya kütləvi isteriya ilə əlaqələndirir. Lakin indiyə qədər səsin konkret mənbəyi tapılmayıb. Araşdırmalar göstərir ki, insanlar fərqli səslər eşitdiklərini iddia edir — bu da hadisənin subyektiv ola biləcəyini düşündürür.
2. Bigfoot – izsiz nəhəng
Onilliklərdir ABŞ-da insanlar iri, tüklü və insana bənzər bir varlıq — Bigfoot gördüklərini iddia edirlər. Minlərlə müşahidə bildirilsə də, indiyə qədər heç bir cəsəd, sümük və ya genetik sübut tapılmayıb.
Elm Bigfoot-un mövcud olmadığını tam sübut edə bilməz, çünki universal yoxluğu sübut etmək mümkün deyil. Bu da Bigfoot-u elmin sərhədlərində dolaşan sirrlərdən birinə çevirir.
3. İntuisiya – altıncı hiss
Bəzən içimizdən bir səs bizə “bunu etmə” deyir — və biz haqlı çıxırıq. Psixoloqlar hesab edir ki, intuisiya beynin şüuraltı məlumatları sürətlə emal etməsi nəticəsində yaranır. Lakin bu proses tam ölçülə və sübut edilə bilmir.
İntuisiya nə elmi tam təsdiqlənir, nə də inkar olunur.
4. Sirli yoxa çıxmalar
Tarixdə izsiz yoxa çıxan çox sayda insan var: Amelia Earhart, Jimmy Hoffa, Natalee Holloway və hətta bütün ekipajı ilə Mary Celeste gəmisi.
Bəzən sübutlar ya heç olmur, ya da zamanla itir. Bu isə bəzi yoxa çıxmaların əbədi sirr olaraq qalmasına səbəb olur.
5. Xəyallar (ruhlar)
Xəyallar min illərdir folklorun və mədəniyyətin bir hissəsidir. İnsanlar həm naməlum varlıqları, həm də vəfat etmiş yaxınlarını gördüklərini iddia edirlər. Foto və videolar olsa da, elmi cəhətdən təsdiqlənmiş sübut yoxdur.
6. Déjà vu
Déjà vu — “bunu artıq yaşamışam” hissi. Beyin araşdırmaları bu hissi yaddaşın qısa müddətli səhvləri ilə izah etməyə çalışsa da, fenomenin tam mexanizmi hələ də bilinmir.
7. UFO-lar
Naməlum uçan obyektlər illərdir müşahidə edilir. Çoxu təyyarə, meteor və ya atmosfer hadisələri ilə izah olunur. Lakin bəzi halların heç bir rəsmi izahı yoxdur.
8. Yaxın ölüm təcrübələri
Ölüm həddində olan insanlar tez-tez tunel, işıq, sakitlik və vəfat etmiş yaxınlarla qarşılaşma hisslərini təsvir edirlər. Elm bunu beynin oksigensiz qalması ilə izah etsə də, təcrübənin subyektiv dərinliyi hələ də suallar doğurur.
9. Zehni güclər və ESP
Telepatiya, gələcəyi hiss etmə, uzaqdan təsir… İndiyə qədər aparılan sınaqlar nəticəsiz və ya qeyri-müəyyən olub. Elm nə sübut edə bilir, nə də tam təkzib.
10. Bədən–zehin əlaqəsi
Plasebo effekti göstərir ki, inam bədəni sağalda bilər. Bu əlaqə artıq qəbul edilsə də, mexanizmin tam izahı hələ mövcud deyil.
Nəticə
Elm çox şeyi izah edir, amma hər şeyi yox. Bu sirli hadisələr bizə göstərir ki, kainat və insan şüuru hələ də tam kəşf edilməyib. Bəlkə də ən böyük sirr — bildiklərimizdən daha çox bilmədiklərimizin olmasıdır.