Qatarlar haqqında maraqlı məlumatları öyrənməyə hazırsınız? Gəlin birlikdə qatarların tarixini, necə işlədiyini və bu gün necə inkişaf etdiyini araşdıraq. Buxar lokomotivlərindən yüksək sürətli qatarlara qədər çoxlu maraqlı faktlar sizi gözləyir!

 Qatar nədir?

Qatarlar dəmir yolları üzərində hərəkət edərək sərnişin və ya yük daşımaq üçün hazırlanmış nəqliyyat vasitələridir. Onlar müxtəlif məqsədlər və şərait üçün fərqli formalarda istehsal olunur.

 Qatarlar necə işləyir?

Qatarlar müxtəlif enerji mənbələri ilə işləyə bilər:

• Buxar enerjisi

• Dizel yanacağı

• Elektrik enerjisi

Ən erkən qatarlar isə iplər, atlar və hətta cazibə qüvvəsi ilə hərəkət edirdi.

20-ci əsrdə buxar lokomotivləri tədricən dizel və elektrik lokomotivləri ilə əvəz olundu.

 Yük və sərnişin qatarları

• Yük qatarları adətən ön hissədə yerləşən lokomotiv tərəfindən çəkilir.

• Bəzi hallarda arxa hissədə əlavə lokomotiv də istifadə olunur.

• Sərnişin qatarları isə çox vaxt bir neçə özüyeriyən vaqondan ibarət olur. Bu sistem daha enerjiyə qənaətlidir, lakin daha çox texniki xidmət tələb edə bilər.

 Yüksək sürətli qatarlar

Bəzi yüksək sürətli qatarlar saatda 300 km (186 mil) sürətə çata bilir!

• 1964-cü ildən fəaliyyət göstərən Yaponiyanın Shinkansen sürətli qatar sistemi dünyanın ən məşhur yüksək sürətli dəmir yolu şəbəkələrindən biridir.

• 1994-cü ildə açılan La-Manş tuneli vasitəsilə sürətli qatarlar İngiltərə ilə Fransanı birləşdirir.

 Gələcəyin qatarları

Gələcəkdə qatarlar daha da sürətli ola bilər. Bunun üçün istifadə edilən texnologiyalardan biri maqnit levitasiyasıdır (Maglev).

Bu sistemdə qatar relslə təmas etmədən, maqnitlərin köməyi ilə havada “asılı” vəziyyətdə hərəkət edir. Bu isə sürtünməni azaldır və daha yüksək sürətə imkan yaradır.

 Xüsusi dəmir yolları

• Funikulyar dəmir yolu — iki vaqonun kabellər vasitəsilə bir-birinə bağlı olduğu sistemdir. Onlar dik yamaclarda bir-birini tarazlayaraq yuxarı və aşağı hərəkət edir.

• Bəzi dəmir yolları isə yer səviyyəsindən yuxarı quraşdırılır.

 Qatar həvəskarları

Dünyada qatarlarla maraqlanan çox sayda insan var. Onlar:

• Model qatarlar hazırlayır

• Dəmir yolu fotoşəkilləri çəkir

• Məşhur qatar marşrutlarını izləyir

• Dəmir yolu tarixini araşdırır

 Məşhur qatar personajı

Uşaqlar arasında məşhur olan Tomas – Tank Mühərriki haqqında eşitmisiniz? O, kiçik bir buxar lokomotividir və bir çox dostu ilə birlikdə televiziya serialında macəralar yaşayır.

 Nəticə

Qatarlar təkcə nəqliyyat vasitəsi deyil, həm də mühəndislik möcüzəsidir. Onlar keçmişdən bu günə qədər inkişaf edərək daha sürətli, təhlükəsiz və səmərəli hala gəliblər. Gələcəkdə isə texnologiyanın köməyi ilə qatar səyahəti daha da maraqlı olacaq!